•Γερμανική Πρωτοβουλία E-check

Η Γερμανική Ομοσπονδία Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων έχει καθιερώσει με πρωτοβουλία της τον θεσμό του E-CHECK, που αφορά τους περιοδικούς ελέγχους των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων σε κατοικίες και επαγγελματικά κτήρια διαπιστώνοντας την συμβατότητά τους με τους κανονισμούς VDE. Σκοπός των ελέγχων είναι η ασφάλεια και προστασία των εγκαταστάσεων με την πιστοποίηση ενός οργανωμένου και έγκυρου θεσμού. Η εκπαίδευση των ηλεκτρολόγων που πραγματοποιούν τους ελέγχους γίνεται μέσω των σωματείων στα οποία ανήκουν και από τα οποία λαμβάνουν εξειδικευμένη γνώση για τους κανονισμούς που αφορούν διαφόρων ειδών εγκαταστάσεις. Όλοι οι εκπαιδευμένοι ηλεκτρολόγοι καταγράφονται σε μια λίστα στην οποία έχει πρόσβαση το κοινό. Ο ρόλος των εταιριών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων σχετίζεται με την ενημέρωση του κοινού για τον προαναφερθέντα θεσμό. Οι εγκαταστάσεις που ελέγχονται αφορούν κάθε είδους ιδιωτικές κατοικίες, βιομηχανίες και εμπορικά καταστήματα.

Από: Ε. Παρασκευαδάκη

•Όργανα μέτρησης Ποιότητας Ισχύος

Η ποιότητα ισχύος αφορά την ποιότητα της τάσης και την ποιότητα του ρεύματος που φθάνει σε μια εγκατάσταση ή ένα φορτίο. Η ποιότητα της τάσης εξαρτάται από την ποιότητα της παρεχόμενης ενέργειας και καθορίζεται από την εταιρεία ηλεκτρισμού. Η ποιότητα του ρεύματος έχει να κάνει με τον καταναλωτή, δηλαδή την συμπεριφορά του φορτίου.
Ο καλύτερος τρόπος να λυθεί ένα πρόβλημα ποιότητας ισχύος είναι η πλήρης κατανόηση του φαινομένου και ο προσδιορισμός της πηγής που το προκαλεί. Οι απλές μετρήσεις σε ένα ηλεκτρικό σύστημα δεν δίνουν πάντα την απάντηση για την προέλευση του προβλήματος. Ειδικά όργανα θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν, τα οποία να είναι προσανατολισμένα στα προβλήματα της ποιότητας ισχύος.
Σήμερα διατίθενται στην αγορά πολλά όργανα που πραγματοποιούν μετρήσεις ποιότητας ισχύος. Τα όργανα αυτά μετρούν τις βασικές ηλεκτρικές παραμέτρους δηλαδή την τάση, το ρεύμα, τη συχνότητα και τη σύνθετη αντίσταση αλλά παράλληλα πραγματοποιούν ανάλυση και επεξεργασία των μετρούμενων μεγεθών ώστε να προκύψουν πληροφορίες που θα δώσουν σαφή εικόνα για την ποιότητα ισχύος της εγκατάστασης. Όταν γίνεται μέτρηση ποιότητας ισχύος θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα παρακολούθησης γεγονότων που δεν εμφανίζονται συνέχεια, όπως π.χ. υπερτάσεις.
Με τη μέτρηση της τάσης διαπιστώνεται ότι η τιμή της είναι στα επιτρεπτά όρια, η μορφή της ημιτονοειδής και η συχνότητα η προβλεπόμενη. Κάθε μέτρηση που πραγματοποιείται θα πρέπει να τηρεί κάποιους κανόνες ώστε το αποτέλεσμα να είναι ακριβές και αξιόπιστο. Για παράδειγμα ένα όργανο, που μετρά τάση ανορθώνοντας την και υπολογίζοντας τον μέσο όρο, δεν ενδείκνυται για κυματομορφές με αρμονικές. Το όργανο θα πρέπει να μετρά πραγματική ενεργό τιμή (ένδειξη true rms). Η RMS τιμή της τάσης θα πρέπει να είναι κοντά στην ονομαστική (230V φασική) και η συχνότητα στα 50 Hz. Η κυματομορφή που φαίνεται στην οθόνη του οργάνου θα πρέπει να μην περιέχει πολύ εμφανείς διαταραχές. Επίσης σε πολλά όργανα μπορεί να μετρηθεί το ρεύμα που παρέχεται σε ένα φορτίο ταυτόχρονα με την τάση.
Για να ανιχνευτούν οι διαταραχές σε μια ηλεκτρική εγκατάσταση θα πρέπει η μέτρηση να διαρκέσει κάποιο ικανό χρονικό διάστημα. Πολλά όργανα μέτρησης της ποιότητας ισχύος δίνουν τη δυνατότητα λήψης μετρήσεων για ένα καθορισμένο από το χρήστη χρονικό διάστημα (logging), το οποίο μπορεί κυμαίνεται μεταξύ μερικών λεπτών ή και ολόκληρων μηνών. Μπορεί επίσης να επιλεγεί η καταγραφή μόνο συγκεκριμένων συμβάντων, δηλαδή μπορούμε να δώσουμε στο όργανο την εντολή να καταγράφει το μετρούμενο μέγεθος όταν αυτό ξεπερνά μια συγκεκριμένη τιμή. Για παράδειγμα, όταν η τάση υπερβαίνει το 110% της ονομαστικής της τιμής, η καταγραφή ξεκινά και διαρκεί τόσο χρόνο όσο και το φαινόμενο. Ο αριθμός των συμβάντων που μπορούν να καταγραφούν διαφέρει για κάθε όργανο και εξαρτάται από τη χωρητικότητα της μνήμης του και τη λεπτομέρεια της μέτρησης.
Η ανάλυση των αρμονικών με την απεικόνιση του φάσματος καθώς και τον υπολογισμό του THD (total harmonic distortion – συντελεστής αρμονικής παραμόρφωσης), είναι άλλη μια δυνατότητα που παρέχεται από τα όργανα μέτρησης της ποιότητας ισχύος. Εάν το THD της τάσης είναι μικρότερο του 5% και δεν παρατηρούνται μεγάλες τιμές ανωτέρων αρμονικών, το επίπεδο αρμονικών διαταραχών είναι ικανοποιητικό. Τα μη γραμμικά φορτία δημιουργούν αρμονικές στο ρεύμα το οποίο επηρεάζει την τάση. Το ρεύμα λοιπόν θα πρέπει να ελέγχεται για αρμονικές.
Η ανίχνευση των γρήγορων μεταβολών της τάσης, που προκαλούν το φαινόμενο flicker, γίνεται με καταγραφή της ενεργού τιμής κάθε κύκλου της τάσης.
Αν το όργανο είναι κατάλληλο για ασύμμετρα 3φασικά συστήματα (δηλαδή μετρά και στις τρείς φάσεις) υπάρχει και η δυνατότητα διανυσματικής απεικόνισης των βασικών αρμονικών συνιστωσών των τριών τάσεων. Πολλά όργανα που προορίζονται για μονοφασικά δίκτυα, δίνουν τη δυνατότητα μέτρησης τριφασικής ισχύος μόνο υπό την προϋπόθεση ότι το φορτίο που υπόκειται σε μέτρηση είναι συμμετρικό.
Συνήθως τα όργανα μέτρησης ποιότητας ισχύος μπορούν να λειτουργήσουν και ως παλμογράφοι, δηλαδή απεικονίζονται στην οθόνη τους οι κυματομορφές της τάσης και του ρεύματος ώστε να έχουμε πιο αναλυτική εικόνα για τα μετρούμενα μεγέθη. Επίσης τα λογισμικά που τα συνοδεύουν καθιστούν απλούστερη την περαιτέρω ανάλυση των μετρήσεων στον υπολογιστή.
Πολλοί παράγοντες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για την επιλογή του κατάλληλου οργάνου μέτρησης της ποιότητας ισχύος: Μερικοί από αυτούς αριθμούνται ως εξής:
· Αριθμός καναλιών εισόδου (π.χ. μονοφασική ή τριφασική μέτρηση)
· Εύρος της τάσης εισόδου
· Εύρος του μετρούμενου ρεύματος
· Δυνατότητες επικοινωνίας (π.χ. σύνδεση του οργάνου με υπολογιστή)

Από: Ε. Παρασκευαδάκη

•Σύγχρονες Τεχνικές Ελέγχου Ηλεκτρικών Μηχανών Επαγωγής

Τα συστήματα ηλεκτρικής κίνησης με ηλεκτρικές μηχανές επαγωγής συγκεντρώνουν σήμερα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι ιδιαίτερα σημαντικό ενδιαφέρον. To γεγονός αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στις πολυποίκιλες πρακτικές εφαρμογές τους αλλά και στα πολυεπίπεδα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται η χρήση τους. Η ασύγχρονη ηλεκτρική μηχανή επαγωγής λόγω της απλότητάς της, του μειωμένου βάρους και όγκου, της μεγάλης αξιοπιστίας και απόδοσης, και των μειωμένων αναγκών συντήρησης αποτελεί σήμερα την πρώτη επιλογή στα συστήματα ηλεκτρικής κίνησης. Επιπλέον, με την έλευση των σύγχρονων διατάξεων ηλεκτρονικών μετατροπέων ισχύος, με τους οποίους δόθηκε η δυνατότητα τροφοδότησης της μηχανής με τάσεις μεταβλητού πλάτους και συχνότητας, κατέστη δυνατός ο ακριβής έλεγχος της συμπεριφοράς της. Η δυνατότητα αυτή αξιοποιήθηκε ιδιαίτερα με την ανάπτυξη κατάλληλων αλγορίθμων ελέγχου για τα συστήματα ηλεκτρικής κίνησης με ασύγχρονες ηλεκτρικές μηχανές επαγωγής, οι οποίοι εξασφαλίζουν τον βέλτιστο δυνατό έλεγχο της μαγνητικής ροής, της αναπτυσσόμενης ροπής και κατά συνέπεια της ταχύτητας περιστροφής της ηλεκτρικής μηχανής. περισσότερα...

Από:Ιάκωβος Μανωλάς

•Γείωση ηλεκτρικών εγκαταστάσεων

Γείωση είναι η αγώγιμη σύνδεση ενός σημείου ενός κυκλώματος ή ενός εκτεθειμένου αγώγιμου μέρους μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης ή ενός αγώγιμου ξένου στοιχείου, με την γη, μέσω μιας διάταξης γείωσης.
Με τον όρο «γη» εννοείται η αγώγιμη μάζα της γης, το δυναμικό της οποίας κατά σύμβαση θεωρούμε ίσο με το μηδέν (ΕΛΟΤ HD384.202.04.01).
Στην περίπτωση της θεμελιακής γείωσης όπως φαίνεται στην διπλανή εικόνα, ο γειωτής-ταινία στερεώνεται με ειδικούς συνδέσμους στον μεταλλικό οπλισμό των θεμελίων. περισσότερα...

Από:Ν.Κιμουλάκης

•Αναλυτής Ποιότητας Ισχύος - Fluke 345

Με το όργανο Fluke 345 μπορούν να γίνουν εύκολα οι βασικές μετρήσεις ποιότητας ισχύος σε μονοφασικά ή συμμετρικά 3φασικά φορτία. Έχει τη δυνατότητα μέτρησης AC/ DC ρεύματος και τάσης. Η μέτρηση του ρεύματος γίνεται μέσω του φαινομένου Hall. Αυτός είναι και ο λόγος που η μέτρηση του συνεχούς ρεύματος είναι δυνατή. Μπορεί για παράδειγμα να εκτελέσει μετρήσεις σε μετατροπείς συχνότητας, συστήματα φωτισμού υψηλής απόδοσης και άλλου είδους φορτία που έχουν στο κύκλωμά τους ηλεκτρονικά ισχύος. Χάρη στη δυνατότητα μέτρησης DC μεγεθών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της μπαταρίας ενός UPS αλλά και της εξόδου της διάταξης. περισσότερα...

Από: Εύα Παρασκευαδάκη.

•Συστήματα UPS για αδιάλειπτη παροχή ισχύος

Τα συστήματα αδιάλειπτης παροχής ισχύος (UPS), είναι επίσης γνωστά και ως εφεδρικά συστήματα μπαταριών. Κύριος ρόλος τους είναι η τροφοδότηση φορτίων σε περίπτωση που η παροχή από το δίκτυο διακοπεί, ενώ ανάλογα με τον τύπο τους μπορεί να εκτελούν και ρύθμιση της παρεχόμενης από το δίκτυο ισχύος.
Ενώ δεν υπάρχει περιορισμός στο είδος του φορτίου που μπορεί να προστατέψουν, τα UPS χρησιμοποιούνται συνήθως για την προστασία υπολογιστών, κέντρων δεδομένων, εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών ή άλλου ηλεκτρικού εξοπλισμού όπου μια απροσδόκητη διακοπή της τροφοδότησης θα προκαλέσει βλάβη, μείωση λειτουργικότητας στην επιχείρηση ή απώλεια δεδομένων. περισσότερα...

Από: Εύα Παρασκευαδάκη

•Φ/Β Συστήματα - Προστασία από Υπερτάσεις

Τα Φ/Β συστήματα υπόκεινται συχνά στον κίνδυνο της κεραυνοπληξίας λόγω της εγκατάστασης σε εκτεθειμένους χώρους και της μεγάλης τους επιφάνειας. Ακόμα όμως και οι δευτερογενείς επιπτώσεις του κεραυνού, όπως η πρόκληση κρουστικών υπερτάσεων, μπορούν να βλάψουν ως και να καταστρέψουν την εγκατάσταση.

Σε κάθε εφαρμογή γίνεται μελέτη επικινδυνότητας με παράγοντες τη δομή και το μέγεθος του συστήματος καθώς και την συχνότητα εμφάνισης κεραυνών στην περιοχή. Η σειρά προτύπων IEC 62305 περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τη σχεδίαση ενός συστήματος αντικεραυνικής προστασίας γενικά. Οι βασικές αρχές των προτύπων αυτών ακολουθούνται και στα Φ/Β συστήματα, τόσο για την επιλογή της στάθμης προστασίας και τη μελέτη των ζωνών προστασίας όσο και για την επιλογή των υλικών και τη διαμόρφωση των συνδέσεων.

Από: Εύα Παρασκευαδάκη

•Προστασία από Βραχυκύκλωμα στα Φ/Β συστήματα

Σε κάθε Φ/Β σύστημα υπάρχει μια σειρά ζητημάτων που πρέπει να ληφθούν υπόψη ώστε η εγκατάσταση να είναι ασφαλής για τον άνθρωπο, διατηρώντας ταυτόχρονα την απρόσκοπτη λειτουργία της. Ο προσδιορισμός των μέγιστων αναμενόμενων τιμών ρεύματος και τάσης είναι αναγκαίος για την σωστή επιλογή των στοιχείων. Σημειώνεται ότι το ρεύμα και η τάση της Φ/Β γεννήτριας δεν είναι σταθερά μεγέθη αλλά μεταβάλλονται σε ένα ευρύ φάσμα. Επιπλέον, το Φ/Β πλαίσιο είναι μια συσκευή με περιορισμένη ικανότητα ρεύματος, γεγονός που θα πρέπει να ενσωματωθεί στο σχεδιασμό της προστασίας από βραχυκύκλωμα. Σφάλματα προς γη μπορεί να μην ανιχνευθούν λόγω του περιορισμένου ρεύματος και της αδιάκοπτης λειτουργίας των πλαισίων οπότε ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην γείωση του συστήματος. περισσότερα...

Από: Εύα Παρασκευαδάκη

•Προστασία των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων από υπερτάσεις

Οι ηλεκτρικές γραμμές διανομής, συχνά καταπονούνται από υπερτάσεις. Η χρονική διάρκεια αυτών των υπερτάσεων είναι πολύ μικρή, της τάξεως των μsec έως μερικά msec. Η τάση σε αυτό το μικρό χρονικό διάστημα, παίρνει πολύ υψηλές τιμές της τάξεως των kV.
Γενικά η κυματομορφή μιας διαταραχής έχει την μορφή που φαίνεται στο σχήμα και καθορίζεται από τις παρακάτω τρεις παραμέτρους:
1. την τιμή κορυφής (πλάτος)
2. τον χρόνο ανόδου (t90). Στον χρόνο αυτό η κυματομορφή έχει αποκτήσει το 90% της τιμής κορυφής (πλάτους).
3. την χρονική διάρκεια (t50). Στον χρόνο αυτό η τιμή της κυματομορφής έχει μειωθεί στο 50% της τιμής κορυφής (πλάτους).

Στην περίπτωση που t90=8μs και t50=20μs, προκύπτει η τυποποιημένη κυματομορφή τάσης 8/20, ενώ όταν t90=1,2μs και t50=50μs προκύπτει η τυποποιημένη κυματομορφή 1,2/50.

Οι κύριες αιτίες για την εμφάνιση των υπερτάσεων είναι:
•Οι ατμοσφαιρικές εκκενώσεις. Εξαιτίας των κεραυνών που εκδηλώνονται στις ατμοσφαιρικές εκκενώσεις, μπορεί να αναπτυχθούν υπερτάσεις τόσο στα εναέρια όσο και στα υπόγεια καλώδια μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
•Οι ζεύξεις και οι αποζεύξεις των διακοπτών ισχύος.
•Οι παρασιτικές διαταραχές που αναπτύσσονται στα ηλεκτρικά κυκλώματα. Οι παρασιτικές αυτές διαταραχές οφείλονται σε διάφορες αιτίες όπως π.χ. στην λειτουργία ηλεκτρονικών λυχνιών, μηχανημάτων ηλεκτροσυγκόλλησης, ηλεκτρονόμων (ρελαί), καθώς επίσης και στην λειτουργία ηλεκτρονικών διατάξεων με thyristors κ.λ.π.

Κάθε μια από τις παραπάνω παραμέτρους μπορεί να έχει καταστροφική επίδραση στους καταναλωτές που είναι συνδεδεμένοι με το δίκτυο τροφοδοσίας. Η εμφάνιση υπερτάσεως σε ένα κύκλωμα, ανεξάρτητα από την προέλευση της (ατμοσφαιρικές εκκενώσεις ή παρασιτικές διαταραχές), μπορεί να προκαλέσει μερική ή ακόμα και ολική καταστροφή της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Τα προβλήματα γίνονται ακόμα πιο σύνθετα στην περίπτωση που στην ηλεκτρική εγκατάσταση περιλαμβάνονται ευαίσθητες ηλεκτρονικές συσκευές όπως ηλεκτρονικοί υπολογιστές, ηλεκτρονικά συστήματα πυρανίχνευσης, διατάξεις αυτομάτου ελέγχου και P.L.C., συστήματα συναγερμού και σήμανσης, στερεοφωνικά συγκροτήματα, τηλεοράσεις κ.λ.π.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ακόμη και στην περίπτωση που δεν προκληθεί βλάβη στην ηλεκτρική εγκατάσταση εξαιτίας της εμφάνισης υπερτάσεως, είναι πολύ πιθανό να έχουμε καταστροφή των ευαίσθητων ηλεκτρονικών μηχανημάτων ή απώλεια στην μετάδοση δεδομένων από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ανεπιθύμητη ενεργοποίηση των συστημάτων συναγερμού και διακοπή της παραγωγικής διαδικασίας κ.λ.π.
Με την τοποθέτηση σε μια ηλεκτρική εγκατάσταση ενός περιοριστή υπερτάσεων (λέγεται και απαγωγός υπερτάσεων), μπορούμε να προστατευθούμε από όλες αυτές τις επικίνδυνες επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εμφάνιση υπερτάσεως στο κύκλωμα, είτε αυτή οφείλεται σε ατμοσφαιρική εκκένωση είτε σε παρασιτική διαταραχή που αναπτύχθηκε στο κύκλωμα με τον τρόπο που περιγράφεται παραπάνω.
Οι περιοριστές υπερτάσεων μπορούν να προστατεύσουν γραμμές τροφοδοσίας 230V και 400V όπως επίσης και τηλεφωνικές γραμμές.

Από:Ν.Κιμουλάκης

•Επίδραση της μεταβολής της συχνότητας τροφοδοσίας στην ταχύτητα ενός ασύγχρονου τριφασικού κινητήρα

Οι ασύγχρονοι ή τριφασικοί κινητήρες επαγωγής, παρουσιάζουν το ευρύτερο πεδίο εφαρμογών, συγκριτικά με τους υπόλοιπους τύπους ηλεκτρικών κινητήρων. Σε πολλές εφαρμογές, επιβάλλεται να υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης των στροφών του κινητήρα. Μια από τις μεθόδους ρύθμισης των στροφών, είναι και αυτή της τροφοδότησης με τάση μεταβαλλόμενης συχνότητας.

Οι πυρήνες τόσο του στάτη όσο και του ρότορα αποτελούνται από πλήθος μαγνητικών ελασμάτων, τα οποία μονώνονται μεταξύ τους με βερνίκι.Στους μικρούς κινητήρες βραχυκυκλωμένου δρομέα, το τύλιγμα κλωβού κατασκευάζεται συνήθως από καθαρό αλουμίνιο, το οποίο χύνεται με πίεση μέσα στα διαμορφωμένα αυλάκια του δρομέα. Στις περιπτώσεις αυτές, τα στεφάνια βραχυκυκλώσεως σχηματίζουν και τα πτερύγια του ανεμιστήρα. περισσότερα...

Από:Ν.Κιμουλάκης